تبلیغات
رویش

رویش
وَ الّذین جاهدوا فینا لنَهدینّهم سُبُلنا...
قالب وبلاگ
اخبار داشت اعلام می کرد که بنا به تصویب مجلس و تأیید شورای نگهبان، پس از طی شدن مراحل قانونی، دیه زن و مرد برابر خواهد شد. با تعجب گوش هایم را تیز کردم برای شنیدن ادامه ی ماجرا. آقایی که سمت و نامشان را یادم نیست توضیح دادند که حاکمیت برای حمایت از شأن زنان (نقل به مضمون) این تصمیم را گرفته است و ما به التفاوت دیه زن و مرد هم از طرف بیمه مرکزی پرداخت خواهد شد. در ادامه هم آقای اژه ای، دادستان کل کشور گفتند که از آن جایی که این ما به التفاوت از یک مرجع دولتی پرداخت می شود، در واقع تغییر در حکم شرعی نیست، بلکه حکم شرعی همان نصف بودن دیه ی زنان است ولی حکومت تصمیم دارد که نصف دیگر را خودش پرداخت کند؛ و این اشکالی ندارد.*

با جمله ی آن آقایی که اسمشان را یادم نیست که کار ندارم. چون معنی دقیقش این می شود که اسلام، با نصف کردن دیه ی زن، شان و شخصیت و... او را گرفته است و حالا برخی به این نتیجه رسیده اند که یک جوری این شان را به او برگردانند. صرفا می توانم بگویم آن آقای محترم هیچ فهم صحیحی از مساله نداشته اند و جایگاه حکم دیه را در نظام اقتصادی-اجتماعی-خانوادگی اسلام نمی دانسته اند؛ و مهم تر این که کلا کاسه ی داغ تر از آش بوده اند و فکر کرده اند که بیش از اسلام به فکر حقوق زنان هستند. (جالب این جاست که تلوزیون هم این مصاحبه را پخش می کند!)

اما دیدگاه دیگری مدت ها درباره حکم دیه مطرح بوده که ناظر به مسائل اجتماعی و اقتصادی روز است. عده ای این عقیده را دارند که نصف بودن دیه زن (یا دو برابر بودن دیه مرد) به این دلیل بوده است که در گذشته نان آوری صرفا به عهده ی مردان بوده و با فوت مرد، که نقش تامین معاش خانواده را به عهده داشته، خلأ اقتصادی در خانواده ایجاد می شده و مبلغ دیه می توانسته به نوعی جبرانگر این مساله باشد. در حالی که زن این نقش را نداشته و فوت او ضربه ی اقتصادی به خانواده نمی زده است. اما امروز که در جامعه ما زنان و مردان هر دو نقش تامین درآمد را در خانواده دارند، این حکم می تواند تغییر کند و متناسب با وضع اجتماعی، فتوای جدیدی صادر شود.

یکم. مقدمه ی دوم این استدلال جای بحث دارد. یعنی اولا آیا واقعا در جامعه ی امروز ما زنان و مردان نقش برابر اقتصادی ایفا می کنند؟ و ثانیا به فرض هم که چنین باشد، آیا این مطلوب اسلام است (نه از لحاظ فقهی، بلکه نگاه اجتماعی و انسانی اسلام منظور است) ؟ یعنی اگر هم جامعه ما به این جا رسیده که زنان و مردان نقش اقتصادی برابر دارند ما باید کلیه ی احکام و قوانین را به نوعی تغییر دهیم که این مسأله تثبیت شود یا باید با آن به شکل یک ناهنجاری برخورد کنیم و سعی در برطرف کردنش داشته باشیم؟ (ممکن است اساسا دلایل دیگری برای مساوی کردن دیه در ذهن واضعان قانون بوده باشد که من نمی دانم و بنابراین بحثش را هم نمی توانم بکنم)

دوم. اگر کل این دیدگاه را هم بپذیریم و معتقد شویم که بنا به شرایط کنونی باید دیه زن و مرد یکسان شود (چه با توجیهی که بالا گفتیم و چه با هر توجیه دیگری)، آیا این نتیجه ای ست که مراجع تقلید باید به آن برسند، یا دولت و مجلس؟ یعنی ما می توانیم با یک روکش شرعی، مسائل اجتماعی را آن گونه که خودمان تشخیص می دهیم مدیریت کنیم، فارغ از این که حکم اسلام در این باره چه بوده و اصلا برای چی بوده؟
در واقع دردناک ترین بخش ماجرا برای من نه حکم برابری دیه بود و نه نابرابری آن! دردناک ترین بخش، این جا بود که گفتند در عین این که حکم شرعی تغییر نکرده، ما با حفظ شان حکم شرعی در جای خودش، یک قانون دیگری وضع می کنیم و راه "شرعی کردن"ش را هم بلدیم!
این یعنی این که ما باور نکرده ایم که اسلام برای زندگی ماست. باور نکرده ایم که سعادت دنیایمان هم در گرو عمل به دین است. هنوز هم که هنوز است، قرآن برای روی طاقچه خوب است و احکام اسلام هم باید شانشان حفظ شود، نه بیشتر!


پانوشت / بدون شرح:
سهیلا جلودارزاده، یکی از نمایندگان عضو فراکسیون زنان مجلس ششم، در مورد برابر شدن دیه زن و مرد می‌گوید: «از زمان مجلس ششم بحث تصویب قانون برای برابر شدن دیه زن و مرد وجود داشت، ما در این مورد با دولت مذاکرات بسیاری داشتیم، اما نتوانستیم نتیجه‌ای بگیریم، چون این طرح بار مالی برای دولت داشت و دولت نمی‌توانست چنین بار مالی را تقبل کند.»
او ادامه می‌دهد: «از طرف دیگر نیز بحث اسلامی و شرعی موضوع مطرح بود. به هر حال، زمانی که دیه مرد بیشتر از زن تعیین شده به این دلیل بوده است که مردها نان‌آور خانه بودند و کم‌تر بودن دیه زن راه‌حلی برای جلوگیری از قصاص بوده است اما در زمان فعلی، شرایط تا حد زیادی فرق کرده، زنان نیز در نان‌آوری کمک می‌کنند یا در بسیاری از موارد خودشان نان‌آور هستند بنابراین دیگر دلیلی برای بیشتر بودن دیه مرد وجود ندارد.»
جلو‌دارزاده به این نکته نیز اشاره می‌کند: «با توجه به تمام این مسائل، برابر شدن دیه زن و مرد حتی اگر به این صورت باشد که مابه‌التفاوت دیه زن، از بیمه مرکزی پرداخت شود گامی رو به جلو برای برابری حقوق زن و مرد است.»
از طرف دیگر، کمال‌الدین پیرموذن، نماینده مردم اردبیل در مجلس شورای اسلامی نیز می‌گوید: «نمایندگان مجلس از هر قانونی که تبعیض حقوقی بین زنان و مردان را به حداقل برساند، استقبال می‌کند و من شخصا بسیار خوشحال هستم که موضوع برابری دیه زن و مرد مطرح شده است.»
پیرموذن توضیح‌های بیشتری هم دارد: «من فکر می‌کنم به احتمال زیاد تغییر قانون مجازات اسلامی در مجلس رای بیاورد و امیدواریم اعضای محترم شورای نگهبان نیز با توجه به لزوم برابرشدن حقوق زن و مرد این تغییرات را
تصویب کنند.» (+)



* با اصلاح بخش حدود، قصاص و دیات قانون مجازات اسلامی، طی یک قانون 5 ساله و پس از تأیید شورای نگهبان ما‌به‌التفاوت نرخ دیه زن تا دیه مرد از محل صندوق جبران خسارت‌های بدنی بیمه مرکزی پرداخت می‌شود که با این تعریف بدون تغییر در حکم فقهی این قانون، دیه زن و مرد برابر می‌شود.
(+)

[ چهارشنبه 20 دی 1391 ] [ 02:11 ب.ظ ] [ س. هرمزان ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

دردهای من
جامه نیستند
تا ز تن در آورم
چامه و چکامه نیستند
تا به رشته ی سخن در آورم
نعره نیستند
تا ز نای جان بر آورم
دردهای من نگفتنی
دردهای من نهفتنی است
...
دردهای من
گرچه مثل دردهای مردم زمانه نیست
درد مردم زمانه است
مردمی که چین پوستینشان
مردمی که رنگ روی آستینشان
مردمی که نام هایشان
جلد کهنه ی شناسنامه هایشان
درد می کند
من ولی تمام استخوان بودنم
لحظه های ساده ی سرودنم
درد می کند
...
دردهای پوستی کجا؟
درد دوستی کجا؟

(قیصر امین پور)
پیوندهای روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب